Asset Publisher Asset Publisher

Projekty zrealizowane w Nadleśnictwie Łopuchówko

Nazwa Przedsięwzięcia: „Rozwój Ośrodka Edukacji Leśnej „Łysy Młyn" i działalności edukacyjnej Nadleśnictwa Łopuchówko służący poszerzaniu wiedzy z zakresu edukacji przyrodniczo-leśnej
na obszarze Wielkopolski"

 

W naukach przyrodniczych oraz edukacji ekologicznej bezpośrednie obserwacje i działania są najważniejszymi metodami poznawczymi. Wymagają pomysłowości, samodzielności
i przedsiębiorczości, czyli aktywizacji uczącego się. Wymagają wysiłku, ale to się opłaca!  Podczas realizacji zajęć w Ośrodku Edukacji Leśnej „Łysy Młyn" uczniowie uczą się:

- komunikacji, współpracy w grupach i zdrowej rywalizacji,

- prowadzenia obserwacji mikroskopowych i makroskopowych,

- wykonywania preparatów mikroskopowych i celowych obserwacji,

- wykrywania substancji pokarmowych, badania odczynu pH oraz badania jakości wody przy pomocy zestawu Aquanal,

- rozpoznawania drzew i krzewów oraz zwierząt chronionych związanych ze środowiskiem lądowym i wodnym,

- wskazywania związków budowy i przystosowań ptaków od lotu,

- oceny ilości zasobów wodnych, ich roli i zasad ochrony.

Prowadzenie tak profesjonalnych zajęć i rozwój Ośrodka (zwanego dalej OEL „Łysy Młyn") umożliwiają liczne nowoczesne pomoce dydaktyczne zakupione ze środków WFOŚIGW w Poznaniu, takie jak:

-preparaty owadzie i roślinne – 10 kpl.,

- zestawy doświadczalne - 20 kpl.,

- modele owadów przedstawiających cykle życiowe - 5 kpl.,

 -podręczne zestawy do analizy wody – 2 szt.

Zakupione w ramach infrastruktury szkoleniowo-warsztatowej owady zatopione w tworzywie - 9 szt. (rozwój  pszczoły) wzbogaciły „leśne laboratorium" OEL „Łysy Młyn" w pomoc dydaktyczną umożliwiającą uczestnikom zajęć zapoznanie się z budową, biologią i ekologią tych organizmów.
Zakupione karty informacyjne z cyklem życia drewna – (1 kpl.), edukacyjne plansze ścienne (2szt.), książki o tematyce przyrodniczo-leśnej –(2 szt.) oraz wydrukowane zdjęcia przyrodnicze
z opisem owadów saproksylicznych, pełniące funkcję puzzli – (20 kpl.) uatrakcyjniają kluczowe
ze względu na charakter OEL „Łysy Młyn" konspekty zajęć: pt. „Drewno jest wspaniałe", „Znaczenie lasu dla człowieka i jego środowiska", „Praca leśnika", „Martwe drewno jako środowisko życia owadów", „Jakie owady spotykamy na drzewie".   

Pomoc człowieka nieodzowna jest również podczas srogiej zimy. Chcąc starannie realizować konspekt zajęć „Dokarmiaj mądrze zimą" zakupiono 85 szt. karmników do samodzielnego ich montażu. W ramach otrzymanych środków zakupiono również 120 szt. budek lęgowych do samodzielnego montażu, w celu realizacji konspektu zajęć „Robimy budki lęgowe", związanego z lęgami ptaków. Uczestnicy zajęć wykonując swoją pierwszą budkę lęgową z drewna, dowiadują się  jak  jest ona skonstruowana , gdzie należy ją wieszać i jak o nią dbać . Po zajęciach gotową budkę lęgową zabierają do szkoły i wieszają w pobliskiej okolicy. Warsztatową część zajęć wzbogaca zakupiony sprzęt audio-video. Na elektrycznym ekranie projekcyjnym (1 szt.) odtwarzane są prezentacje multimedialne dotyczące prezentowanego w danym okresie konspektu zajęć oraz filmy o charakterze przyrodniczo-leśnym.

Wystawa - Projekt przyrodniczy „Pod lupą Gimnazjalisty – fenologia w Łysym Młynie"-
to wystawa o charakterze wędrującym, która obecnie znajduje się w OEL „Łysy Młyn". Do końca listopada 2016 r. stanowiła będzie inspirację dla uczniów i nauczycieli biorących udział w zajęciach
w OEL „Łysy Młyn", następnie  znajdzie się w okolicznych szkołach podstawowych i gimnazjach. Stanowią ją wydrukowane i znajdujące się w antyramach zdjęcia fenologicznych pór roku będące podsumowaniem pracy Gimnazjalistów w roku 2015, które mają za zadanie upowszechnianie wiedzy na temat lokalnych gatunków flory.

Zakupione materiały promocyjne tj. torby promocyjne z nadrukiem w ilości 500 szt. zawierające informacje dotyczące OEL „Łysy Młyn" tj. (www.lopuchowko.lasy.gov.pl, www.pachnica.pl, www.wlin.pl ) stanowią formę promocji nadleśnictwa i prowadzonej działalności edukacyjnej. Torby stanowią również materiał promocyjny przy okazji festynów, spotkań w szkołach, i pozostałych wydarzeń edukacyjnych odbywających się na terenie nadleśnictwa.

Całkowity koszt netto przedsięwzięcia wyniósł 15 330,59 zł, w tym koszty kwalifikowane w kwocie 15 330,59 zł, z czego WFOŚiGW w Poznaniu udzielił Nadleśnictwu Łopuchówko dotacji do kwoty ogółem 15 330,59 zł, co stanowi 100,00% kwoty całkowitych kosztów kwalifikowanych Przedsięwzięcia

 

Link do strony Funduszu www.wfosgw.poznan.pl

 

 

 

 

„Edukacja leśna na rzecz zrównoważonego rozwoju na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu".

Beneficjenci: Nadleśnictwa Łopuchówko, Konstantynowo, Konin, Pniewy, Oborniki, Kościan, Kalisz, Jarocin, Gniezno.

Całkowita wartość projektu: 180,00 tys. zł.

Poziom dofinansowania 100%.

Cele: Cel ogólny (wszystkie grupy wiekowe): uświadamianie, informowanie, kształtowanie postaw, rozwijanie kompetencji i bezpośrednie uczestnictwo w rozwiązywaniu problemów związanych z ochroną przyrody, środowiska i ekologią. Cele szczegółowe: nauczanie podstaw ekologicznie zrównoważonego użytkowania środowiska i sposobów jego ochrony, pobudzanie do twórczego, innowacyjnego działania zmierzającego do oszczędnego korzystania z zasobów przyrody i maksymalnej ich ochrony, zaszczepienie potrzeby postrzegania norm i zakazów ekologicznych, kształtowanie nawyków kultury ekologicznej oraz poczucia moralnej i obywatelskiej odpowiedzialności za ochronę dóbr przyrody, wdrożenie umiejętności interdyscyplinarnego myślenia i rozumowania, nauczanie postrzegania zależności między stanem środowiska a jakością życia każdej jednostki ludzkiej i całych społeczeństw, kształtowanie nawyków międzynarodowej solidarności w ochronie środowiska.

Główne działania realizowane w ramach projektu:

  1. Rozwój ścieżek dydaktycznych, edukacyjnych i przyrodniczych;
  2. Rozwój ośrodków edukacji ekologicznej;
  3. Realizacja filmów edukacyjnych, publikacji, wydawnictw, spotów, audycji radiowych
    i telewizyjnych;
  4. Realizacja szkoleń, warsztatów, seminariów, konferencji lub innych form przekazu wiedzy ekologicznej;
  5. Organizacja konkursów, olimpiad, festynów i innych form wydarzeń upowszechniających wiedzę ekologiczną;
  6. Działania polegające na upowszechnianiu zachowań mieszkańców służących propagowaniu i realizacji zasad i reguł zrównoważonego rozwoju o zasięgu wojewódzkim. 

 

Link do strony Funduszu www.wfosgw.poznan.pl

 

 

Wspieranie różnorodności zagrożonej i zanikającej entomofauny powiązanej z naturalnymi materiałami i formami budownictwa na obszarze Natura 2000 Biedrusko

Obserwowany w ostatnich dziesięcioleciach wzrost zainteresowania działaniami prośrodowiskowymi przyczynił się do poszukiwania rozwiązań mających na celu zwiększenie różnorodności biologicznej środowisk przekształconych na skutek działalności człowieka.

Postęp cywilizacyjny i zastępowanie naturalnych materiałów stosowanych w budownictwie prefabrykatami spowodował ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie miejsc występowania dla niektórych grup zwierząt, w szczególności owadów zamieszkujących gliniane czy drewniane budowle. Dlatego też, w okolicy stawu Łysy Młyn, w ramach przedsięwzięcia pn. „Wspieranie różnorodności zagrożonej i zanikającej entomofauny powiązanej z naturalnymi materiałami i formami budownictwa na obszarze Natura 2000 Biedrusko" współfinansowanego ze środków WFOŚiGW w Poznaniu podjęto w tym miejscu próbę odtworzenia kilku form dawnego budownictwa przy wykorzystaniu struktur opartych wyłącznie na bazie surowców naturalnych, takich jak: glina, drewno, kamień, słoma trzcina, gałęzie. Konstrukcje te tworzą potencjalne warunki dla rozwoju i schronienia ginących gatunków pożytecznych owadów.

Fot. Andrzej Kukawka

Dla ochrony i zapewnienia większej różnorodności biologicznej w ramach przedsięwzięcia wykonano również poletka roślin kwiatowych dla namnażania gatunków roślin zielnych dobranych zgodnie z lokalnym składem florystycznym. Poletka służyć będą w głównej mierze zabezpieczeniu bazy pokarmowej owadom nakwiatowym, a także jako schronienie dla pozostałych gatunków mniejszych zwierząt.

Wykorzystane w projekcie dwa elementy – konstrukcje naturalne oraz poletka kwitnących roślin zielnych szczególnie wpłyną na wzbogacenie występowania różnych grup bezkręgowców. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wiele spośród gatunków owadów w pierwszych fazach swojego życia związanych jest z martwym, butwiejącym drewnem, a ich formy dorosłe uczestniczą w zapylaniu roślin odżywiając się ich pyłkiem lub nektarem.

  Fot. Andrzej Kukawka

Koszt netto przedsięwzięcia wyniósł 82 260,65 zł netto, z czego 70 000,00 zł netto zostało dofinansowane ze środków WFOŚiGW w Poznaniu.

Linka do strony Funduszu www.wfosgw.poznan.pl

 

 

Mała retencja na terenach nizinnych

Projekt współfinansowany ze przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 

Celem projektu „Zwiększanie możliwości retencyjnych oraz przeciwdziałanie powodzi i suszy w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych" jest retencja wód powierzchniowo-gruntowych na obszarach administrowanych przez Lasy Państwowe, w obrębie zlewni cieków, przy jednoczesnym zachowaniu i wspieraniu rozwoju krajobrazu naturalnego. W projekcie przyjęto, że duże możliwości retencjonowania wód stwarza szczególnie przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w kierunku hamowania odpływu wody – naprawa dawnych błędów, polegających na nadmiernym odwadnianiu. Działania powodujące opóźnianie i ograniczenie odpływu, np. poprzez spiętrzenie wody w rowach, podpiętrzanie jej w jeziorkach, oczkach wodnych i podobnych obniżeniach terenu, z których woda jest odprowadzana rowami, przynoszą poprawę struktury bilansu wodnego i zwiększenie różnorodności biologicznej. Wśród licznych funkcji, jakie mogą pełnić małe zbiorniki wodne oraz piętrzenia na ciekach można wymienić:

− zapobieganie suszy,

− funkcje przeciwpowodziowe,

− odtworzenie naturalnych warunków wodnych torfowisk i innych mokradeł,

− podtrzymywanie poziomu wód gruntowych,

− podtrzymywanie podziemnego zasilania źródlisk,

− utrzymanie i powstawanie ostoi flory i fauny wodnej, wodno-błotnej lub okresowo związanej z wodą,

− oczyszczanie wody,

− ograniczenie erozji,

− wodopoje dla dzikich zwierząt.

Każda z tych funkcji może być przydatna w określonych przypadkach do realizowania celów ochrony przyrody. Obserwuje sie również liczne przykłady pozytywnych działań budowy i odbudowy retencji w lasach, służących jednocześnie ochronie siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (np. przywracanie naturalnych warunków wodnych torfowisk przez blokowanie lub likwidacje rowów je odwadniających).

Projekt na obecnym etapie jest realizowany na terenie 177 nadleśnictw z terenu 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych.

Na terenie Nadleśnictwa Łopuchówko w ramach projektu Małej Retencji Nizinnej zrealizowano między innymi odbudowę czaszy jeziora Czaica Duża, regulację stosunków wodnych Mokradła Glinno oraz oczyszczenie rowów wraz z budową przepustów i zastawek na terenie leśnictw: Buczyna, Łopuchowo i Starczanowo. Wybudowanych zostało 14 urządzeń wodno-melioracyjnych i zretencjonowano 192,7 tys. m³ wody.

 

Zapobieganie skutkom klęsk żywiołowych poprzez budowę nowoczesnego systemu obserwacji i łączności przeciwpożarowej w Nadleśnictwie Łopuchówko z wykorzystaniem 4 kamer wyposażonych w detektory dymu

W ramach przedsięwzięcia współfinansowanego ze środków WFOŚiGW w Poznaniu zainstalowano zaawansowany technologicznie system telewizyjny dla celów wczesnego wykrywania zagrożenia pożarowego terenów leśnych Nadleśnictwa Łopuchówko z przesyłem obrazów z trzech punktów obserwacyjnych (maszt przy siedzibie Nadleśnictwa oraz dwie dostrzegalnie przeciwpożarowe: jedna zlokalizowana w miejscowości Dziewicza Góra, druga w miejscowości Biedrusko) z bezprzewodową radiową transmisją danych do Punktu Alarmowo Dyspozycyjnego (w skrócie PAD) zlokalizowanego w siedzibie Nadleśnictwa.

W celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania całego systemu obserwacji i łączności ochrony przeciwpożarowej wybudowano nową dostrzegalnię przeciwpożarową w miejscowości Biedrusko na terenie czynnego poligonu wojskowego.

System wczesnego wykrywania zagrożenia pożarowego zaopatrzony został w oprogramowanie detekcji dymu, które pracuje w tle działających kamer obserwacyjnych. System ten wspomaga pracowników obsługujących PAD w obserwację obrazu z kamer, dzięki czemu w sposób zdecydowany zwiększona została skuteczność systemu monitoringu pożarowego. Człowiek zwykle jest najsłabszym ogniwem każdego systemu bezpieczeństwa, stąd należy dążyć do wyposażenia go w najnowocześniejsze dostępne narzędzia zwiększające skuteczność jego działań.  Zarzewie ognia wykrywane jest w możliwie najkrótszym czasie, co pozwala istotnie zmniejszyć ryzyko wystąpienia klęski żywiołowej. Zmniejszona została ilość alarmów fałszywych oraz zwiększona została wykrywalność pożarów w miejscach niedostępnych, trudno dostrzegalnych, położonych z dala od obszarów zamieszkanych przez ludność.

W ramach przedsięwzięcia zrealizowano dostawę z montażem serwera telekomunikacyjnego o funkcjonalności centrali telefonicznej dla biura Nadleśnictwa, jako podstawowej jednostki sprawującej nadzór nad zabezpieczeniem przeciwpożarowym terenów leśnych, z podłączeniem serwera do Punktu Alarmowo Dyspozycyjnego Nadleśnictwa. Doposażenie w nowy serwer telekomunikacyjny zapewniło sprawną łączność pomiędzy PAD a biurem Nadleśnictwa, umożliwiło przyjmowanie przez pracowników PAD zgłoszeń o istniejącym w terenie zagrożeniu pożarowym, zapewniło szybkie i sprawne komunikowanie się z jednostkami straży pożarnej i leśniczymi, którzy do czasu przyjazdu samochodów pożarniczych pełnią funkcję koordynatorów akcji ratowniczych.

Realizacja całego przedsięwzięcia zapewnia spełnienie wymagań stawianych systemom i sieciom monitoringu pożarowego w oparciu o najnowocześniejsze dostępne technologie. Zmniejszeniu uległo potencjalne zagrożenie terenów leśnych Nadleśnictwa Łopuchówko zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego oraz, ze względu na wyjątkowe walory przyrodnicze, w ponad 80 % objętych różnymi formami ochrony (w tym największe: obszar Natura 2000 Biedrusko oraz Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka). Zwiększone zostało również bezpieczeństwo osób aktywnie wypoczywających na świeżym powietrzu, dotyczy to zwłaszcza tych kompleksów leśnych zlokalizowanych w pobliżu dużej aglomeracji miejskiej (miasto Poznań).

Całkowity koszt netto przedsięwzięcia wyniósł 406 064,24 zł, w tym koszty kwalifikowane w kwocie 406 064,24 zł, z czego WFOŚiGW w Poznaniu udzielił Nadleśnictwu Łopuchówko dotacji do kwoty ogółem 406 000,00 zł, co stanowi 99,99% kwoty całkowitych kosztów kwalifikowanych Przedsięwzięcia.

 

 

Link do strony Funduszu www.wfosgw.poznan.pl

 

Rekultywacja terenów powojskowych

 

 

Projekt współfinansowany ze przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 

Projekt „Rekultywacja na cele przyrodnicze terenów zdegradowanych, popoligonowych i powojskowych zarządzanych przez PGL LP" ma na celu przywrócenie powojskowym terenom zdegradowanym wartości przyrodniczych i użytkowych.    

Cel ten zrealizowany został poprzez przeprowadzenie kompleksowych działań rekultywacyjnych zmierzających do zniwelowania skutków negatywnych oddziaływań na biotyczne i abiotyczne komponenty środowiska oraz usunięcia elementów niebezpiecznych dla zdrowia i życia ludzi.

Na terenie Nadleśnictwa Łopuchówko w ramach projektu zrealizowano rozpoznanie
i oczyszczenie saperskie terenów leśnych na powierzchni 101,98 ha położonych przy miejscowości Kicin – Koziegłowy.

 

Budowa sieci nauczania na rzecz środowiska

Wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Supported by a grant from Iceland, Liechtenstein and Norway through the EEA Financial Mechanism

 

"Budowa sieci nauczania na rzecz środowiska oraz ochrona pachnicy dębowej na obszarze wytypowanym do sieci Natura 2000 PLH300001 Biedrusko"

 

Niekorzystne zjawiska w środowisku człowieka są między innymi wynikiem braku świadomości ekologicznej. Koniecznym stają się działania związane z ochroną, poprawą i przywróceniem bioróżnorodności ekosystemów prowadzone równolegle z kształtowaniem właściwych postaw społecznych dla zrozumienia działań służących poszanowaniu zasobów naturalnych i ochrony przyrody. W Polsce edukacją ekologiczną zajmują sie organizacje ekologiczne, parki narodowe i krajobrazowe oraz przede wszystkim Lasy Państwowe. W minimalnym zakresie, program edukacji ekologicznej realizowany jest w szkołach, choć jest to obszar o największych potrzebach.

Głównym celem projektu jest: poprawa poziomu edukacji ekologicznej kształtującej właściwe postawy społeczne w odniesieniu do środowiska, powstanie trwałych sieci współpracy i wymiana informacji w zakresie edukacji ekologicznej, zapewnienie ciągłości i istnienia pachnicy dębowej wraz z jej siedliskiem. Na projekt zatytułowany "Budowa sieci nauczania na rzecz środowiska oraz ochrona pachnicy dębowej na obszarze wytypowanym do sieci Natura 2000"składają się następujące przedsięwzięcia:

  1. Utworzenie Wirtualnego Laboratorium Interaktywnego Nauczania (WLIN) opartego na monitoringu środowiska. System laboratorium wirtualnego jest platformą wspomagającą przeniesienie informacji o środowisku leśnym i wodnym, zachodzących zjawiskach atmosferycznych i właściwościach fizycznych powietrza. Główną zaletą systemu jest pełna dostępność informacji, przedstawienie ich w sposób atrakcyjny i niekonwencjonalny z możliwością wykorzystania treści w procesie edukacji. Do systemu zostały podłączone urządzenia umożliwiające ciągłą obserwację otoczenia (interaktywne kamery internetowe) oraz pomiar warunków atmosferycznych (stacja meteo). Opracowany został cykl lekcji, które przeprowadzane przy pomocy nauczyciela korzystającego z funkcjonalności proponowanego systemu stanowiłą dodatkowy walor mający na celu wzbudzenie zainteresowania uczniów kwestiami związanymi z ochroną środowiska W ramach zajęć pozalekcyjnych, realizowane są projekty badawczo-edukacyjne poszerzające wiedzę z zakresu nauki o środowisku, wykraczające poza ramowe programy nauczania.
  2. Utworzenie Centrum Ochrony pachnicy dębowej w Łysym Młynie. Głównym celem powstania centrum jest podjęcie czynnej ochrony pachnicy dębowej na terenie wytypowanego obszaru Natura 2000 Biedrusko i w całej dolinie Warty oraz wypracowanie zasad postępowania ochronnego przeznaczonych do powszechnego stosowania. Pachnica dębowa z racji swych wymagań ekologicznych jest gatunkiem wskaźnikowym dla ekosystemów leśnych najbardziej zbliżonych do naturalnych, w których występuje martwe drewno w różnych stadiach rozkładu. Jest jednocześnie gatunkiem parasolowym tworząc w środowisku swego występowania warunki rozwoju dla szeregu innych gatunków przede wszystkim owadów i grzybów. Działalność centrum prowadzona jest w dwóch podstawowych płaszczyznach:
  • naukowej - skupionej głównie na rozpoznaniu, inwentaryzacji i aktywnej ochronie potencjalnych biotopów występowania pachnicy oraz sztucznej hodowli i introdukcji gatunku,
  • edukacyjno-popularyzatorskiej kierowanej do uczniów szkół, turystów indywidualnych oraz leśników, celem upowszechniania zasad gospodarowania służących zachowaniu i tworzeniu ekosystemów leśnych jak najbardziej zbliżonych do naturalnych.
  1. Utworzenie ekspozycji poświęconej roli martwego drewna w lesie. Ekspozycja prezentuje złożoność ekosystemów leśnych na przykładzie starych i obumierających drzew oraz pozostającego w lesie martwego drewna. Wiedza z tego zakresu oraz obiegowe opinie świadczą o nieznajomości zjawisk zachodzących w lesie. Istnieje pilna potrzeba zmiany w zakresie panujących przekonań w odniesieniu zarówno do leśników, odpowiedzialnych i prowadzących gospodarkę leśną jak i do szerokich rzesz społeczeństwa.
  2. Utworzenie ścieżki edukacyjnej związanej z rolą wody w środowisku. Woda jest podstawowym elementem utrzymania równowagi w środowisku przyrodniczym. Woda to jednocześnie środowisko życia wielu organizmów, które są najdoskonalszymi bioindykatorami jej właściwości fizycznych i chemicznych. Wreszcie woda to źródło najczystszej odnawialnej energii. Te zagadnienia prezentowane są na przystankach, na ponad 1,5 km ścieżce edukacyjnej wyznaczonej wokół stawu młyńskiego. Edukacja prowadzona na ścieżce ma na celu podniesienie świadomości związanej z racjonalnym gospodarowaniem i ochroną wody.

 

Projekt zrealizowany został na terenach Nadleśnictwa Łopuchówko w partnerstwie z Poznańskim Centrum Superkomputerowo Sieciowym, Instytutem Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli, UG w Suchym Lesie, Polskim Towarzystwem Ochrony Przyrody "Salamandra", Katedrą Entomologii AR w Poznaniu.

 

Ochrona przyrodniczo cennych okolic Poznania

 

 

Projekt współfinansowany ze przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 

Ochrona przyrodniczo cennych okolic Poznania przez ukierunkowanie i koncentrację ruchu turystycznego

Projekt obejmuje trzy zadania związane z utworzeniem infrastruktury turystycznej służącej ochronie cennych przyrodniczo obszarów wchodzących w skład: obszaru Natura 2000 PLH 300001 Biedrusko, Rezerwatu Przyrody "Meteoryt Morasko", Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka wraz z fragmentem obszaru Natura 2000. Obiekty zlokalizowane są na terenie Nadleśnictwa Łopuchówko w gminach Czerwonak, Suchy Las oraz na terenie miasta Poznania na obszarach silnie penetrowanych turystycznie. Tereny te są naturalnym zapleczem turystyczno-rekreacyjnym dla mieszkańców aglomeracji poznańskiej oraz prezentują wysokie walory przyrodnicze, które zostały uznane poprzez objęcie ich ochroną w formie obszaru Natura 2000, parku krajobrazowego i rezerwatu. Istnieje więc pilna potrzeba ich zabezpieczenia przed nadmierną i niekontrolowaną presją ludzi poprzez kanalizację ruchu turystycznego wraz z przygotowaniem atrakcyjnej infrastruktury turystyczno-edukacyjnej, działającej jako bufor chroniący pozostałe cenne przyrodniczo obszary przed zadeptaniem. Te trzy obiekty to:

  1. Zespół infrastruktury turystyczno-edukacyjnej na Dziewiczej Górze, znajdujący się na obszarze Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka w strefie obszaru Natura 2000.
  2. Parking przy Rezerwacie Przyrody "Meteoryt Morasko" chroniącym obszar upadku meteorytu żelaznego oraz fragment grądu z rzadkimi gatunkami roślin.
  3. Zespół infrastruktury turystyczno-edukacyjnej Łysy Młyn, znajdujący się na obszarze Natura 2000 Biedrusko.

Efektem zrealizowanego projektu jest zmniejszenie antropopresji i zachowanie specyficznej struktury i funkcji chronionych obszarów, koniecznych dla ich trwania w dłuższej perspektywie czasowej oraz zachowanie właściwego stanu ochrony typowych dla nich gatunków.

 

Renaturalizacja siedlisk przyrodniczych

 

Program współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego

 

Projekt „Renaturalizacja siedlisk przyrodniczych na obszarze habitatowym Natura 2000 Biedrusko" obejmuje renaturalizację (odbudowę) dwudziestu niezwykle cennych przyrodniczo siedlisk leśnych o łącznej powierzchni 48,82 hektarów na terenie potencjalnego obszaru Natura 2000 Biedrusko PLH 300001 (obszar ten w większości położony jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu Biedrusko), w leśnictwach: Gołaszyn, Maniewo, Marianowo, Złotkowo i Morasko, w bliskim sąsiedztwie miasta Poznania.

Renaturalizacja siedlisk polegała na doprowadzeniu składu gatunkowego zbiorowisk leśnych do stanu jego zgodności z warunkami siedliskowymi poprzez posadzenie nowego pokolenia lasu – odnowienie o składzie gatunkowym zgodnym z wymaganiami siedliskowymi. Odnowienie poprzedzone zostało przygotowaniem powierzchni do odbudowy – stworzeniem warunków do przekształcenia istniejących zbiorowisk na nowe poprzez wykonanie tzw. melioracji agrotechnicznych na pow. 36,14 ha (polegających na zniszczeniu kożucha kłączy trzcinnika i usunięciu niepożądanych gatunków krzewiastych i drzewiastych oraz ich rozdrobnieniu), oraz przygotowanie gleby na pow. 34,31 ha (wyoranie bruzd pługiem leśnym lub naoranie wywyższeń pługiem talerzowym). Powodzenie realizacji projektu zapewniło zastosowanie naturalnych rozwiązań chroniących przed zwierzyną – wykonanie grodzeń na pow. 48,82 ha.

Powierzchnie objęte projektem miały postać niekompletnych, z punktu widzenia Dyrektywy Siedliskowej, siedlisk przyrodniczych, gdyż nie porastały je typowe zbiorowiska roślinne. Występująca na nich roślinność uniemożliwiała wykształcenie się drzewostanów o charakterystycznym dla tych siedlisk składzie gatunkowym (dąb, buk, wiąz, jawor, lipa, modrzew, klon, sosna, olsza, brzoza, czereśnia ptasia) oraz wykształcenie się typowej roślinności runa (np. jaskier różnolistny, gwiazdnica wielkokwiatowa, zawilec gajowy, kokoryczka wielokwiatowa, kuklik pospolity, niecierpek pospolity, czosnaczek pospolity). Niewłaściwa pokrywa roślinna mogła przyczynić się do stopniowej utraty walorów przyrodniczych wspomnianych powierzchni.

Przedmiotem projektu było przywrócenie, możliwie bliskiego naturalnemu, charakteru cennym siedliskom przyrodniczym (łęg dębowo-wiązowo-jesionowy, grąd środkowoeuropejski) pozbawionym typowych dla nich gatunków drzewiastych na potencjalnym obszarze Natura 2000 PLH 300001 Biedrusko poprzez odbudowę właściwych dla nich drzewostanów. W wyniku projektu osiągnięty został efekt rzeczowy w postaci odbudowania 20 powierzchni – taka ilość uzyska skład gatunkowy możliwie zbliżony do naturalnego. Efekt realizacji projektu ma dodatkowo szczególne znaczenie z racji usytuowania odbudowywanych zbiorowisk leśnych. Sąsiedztwo miasta Poznania oraz liczne kontakty i ścisła współpraca z placówkami edukacyjnymi pozwalają na szeroką edukację i promocję idei renaturalizacji siedlisk.

 

Odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych

 

                                 

 

Program współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

 

Planowanym celem operacji było wprowadzanie mechanizmów zapobiegających katastrofom naturalnym w wyniku wzmocnienia systemu ochrony przeciwpożarowej lasów poprzez przebudowę dojazdów pożarowych na obszarach o zwiększonym ryzyku wystąpienia zagrożeń pożarowych.

Przedmiotem planowanej operacji była przebudowa dwóch dróg leśnych w leśnictwach Annowo i Gołaszyn o łącznej długości 4,96 km. Droga w leśnictwie Annowo stanowi dojazd pożarowy do kompleksów leśnych Parku Krajobrazowego „Puszcza Zielonka", znajdujących się w bliskim sąsiedztwie aglomeracji poznańskiej. Obszar ten poddany jest silnej antropopresji związanej z ruchem turystycznym, co znacząco zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się bodźców mogących wzniecić pożar. Droga w leśnictwie Gołaszyn stanowi dojazd pożarowy do drzewostanów znajdujących się na terenie czynnego poligonu wojskowego, zagrożonych zapaleniami i pożarami związanymi z jego użytkowaniem. Teren ten objęty jest ochroną w formie obszaru Natura 2000 Biedrusko ze względu na niezwykle cenne siedliska przyrodnicze. Na wspomnianej drodze wykonano również remont mostu drewnianego, którego zły stan techniczny utrudniał przejazd pojazdów gaśniczych.

Będąca przedmiotem operacji przebudowa dróg była niezbędnym elementem zapewnienia kompleksowości działań zapobiegawczych występowania katastrof naturalnych. Ochrona przeciwpożarowa na terenach leśnych to działania zmierzające przede wszystkim do zapobiegania powstawaniu pożarów tj. ich szybką lokalizację i gaszenie w zarodku. Jednym z kluczowych elementów tych działań jest czas dotarcia jednostek gaśniczych do terenów zagrożonych, bezpośrednio związany ze stanem technicznym dróg dojazdowych.